اسد الله معطوفى
13
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
دقيقه تا 38 درجه و 8 دقيقه عرض شمالى كشور واقع گرديده و امروز از شمال به كشور تركمنستان ، از جنوب به استان سمنان ، از شرق به استان خراسان و از غرب به درياى خزر و استان مازندران محدود مىشود . بعلاوه 11 شهرستان گرگان ، گنبد ، بندر گز ، كردكوى ، بندر تركمن ، علىآباد ، آققلا ، راميان ، آزادشهر ، مينودشت ، كلاله و 21 بخش ، 23 شهر ، 50 دهستان ، 989 آبادى مسكونى و 75 آبادى غيرمسكونى ، مجموعه جمعيتى و شاخصه انسانى آنرا تشكيل مىدهند . مساحت مساحت اين استان بالغ بر 20437 / 7 كيلومتر مربع ( 1 / 3 درصد از كل مساحت كشور و به عبارتى رتبه نوزدهم در بين استانها ) است . وسعت شهرستانهاى استان متفاوت بوده بهطورى كه شهرستان گنبد با 5071 / 33 كيلومتر مربع ( 24 / 81 درصد از مساحت استان ) بزرگترين و بندر گز با 239 / 31 كيلومتر مربع ( 1 / 17 درصد از مساحت استان ) كوچكترين شهرستان مىباشند . تراكم نسبى جمعيت نيز در سال 1381 معادل 79 / 6 نفر در كيلومتر مربع بود كه بالاترين و پايينترين آن مربوط به شهرستانهاى بندر گز ( 281 / 8 نفر در كيلومتر مربع ) و كلاله ( 29 / 1 نفر در كيلومتر مربع ) بوده است . ناهموارىها و آب و هوا گلستان بين رشتهكوههاى البرز ، دشتهاى جنوبى كشور تركمنستان ، كوههاى استان خراسان و درياى خزر واقع شده است . كوه شاهوار با ارتفاع 3945 متر بلندترين و نقاط ساحلى با ارتفاع 26 - متر پستترين نقاط استان مىباشند . تنوع اقليمى استان گلستان به دليل شرايط جغرافيايى و طبيعى قابل توجه هستند بهطورى كه نواحى جنوب از آب و هواى كوهستانى ، نواحى مركزى و جنوب غربى از آب و هواى معتدل مديترانهاى و نواحى شمالى از آب و هواى نيمهخشك و خشك برخوردار است . وضعيت عناصر اقليمى از آن جهت كه گورستانهاى تاريخى را بطور جداگانه در سه ناحيه آب و هوائى منطقه مورد تفحص و پژوهش قرار دادهايم بايد مورد توجه خوانندگان گرامى قرار گيرد . بدين جهت اين استان را به 3 ناحيه زير تقسيم مىكنيم :